باز شیف چیست؟

[Delara]

- باز­شیف ترکیبات باز­شیف دارای یک گروه عاملی ایمین یا آزومتین (–HC=N–) می­باشندکه از طریق زوج الکترون غیر­پیوندی روی نیتروژن مستعد برای حمله نوکلئوفیلی به یک فلز می­باشند

این ترکیبات به وسیله واکنش تراکم بین یک آمین نوع اول با یک کربونیل فعال تشکیل می­شوند [15-17]. که برای اولین بار توسط پروفسور شیف ^[1]در سال 1864 گزارش شدند و به افتخار وی به این اسم نامیده می­شوند
واکنش تهیه این ترکیبات برگشت پذیر می­باشد، که پیشرفت واکنش توسط یک واسطه کاربینول آمین وخروج آب انجام می­شود، که اغلب به وسیله تقطیر آزوتروپیک با حلال­های آلی مثل بنزن، با بازده بالا بدست می­آیند
به دلیل آن­که تشکیل لیگاند­های بازشیف با کتون­ها نسبت به آلدهید تحت شرایطسخت­تری انجام می­شود و همچنین بازده کمتری دارند، ترکیبات باز­شیف حاصل از آلدهید­ها بیشتر گزارش شده است .
1-2-1- لیگاند­های باز­شیف حلقه­ای و غیر­حلقه­ای
ترکیبات باز­شیف به عنوان لیگاند­های کی­لیت شونده شناخته شده و به­دلیل دارا بودن انعطاف­پذیری زیاد می توانند به صورت حلقه­ای و غیر­حلقه­ای ساخته و به­عنوان لیگاند­های کی­لیت شونده منو- دی- تری- مولتی-برحسب موقعیت­های اتصال به یون­های فلزی طراحی می­شوند . این ترکیبات در اثر واکنش با NaBH₄ به یک پلی­آمین احیا می­شوندکه توسطIR ,NMRMass,شناسایی می­شوند

---

1-Huggo Schiff

---------- Post added ۱۳۹۱/۰۵/۱۷ at ۰۹:۵۶ بعد از ظهر ----------

- لیگاند­های باز­شیف هتروسیکلدرسال­های اخیر گروه های تحقیقاتی زیادی تهیه ی لیگاند­های هتروسیکل جدید دارای گروه کی­لیت شونده دی ایمین را گزارش کرده­اند ( – N= C––C= N–) (شکل1-8).وجود هترواتم­های مختلف می­تواند اندازه حلقه، ماهیت جانشینی در حلقه هتروسیکل و خواص فیزیکی و شیمیایی این ترکیبات را تا حد زیادی تحت تاثیر خود قرار دهند شکل (1-7): A: لیگاند غیر­حلقه­ای، B: لیگاند حلقه­ای حاصل از واکنش تراکمی 6،2-دی فرمیل-4-فنول استخلاف شده و آمین نوع اول H₂N–R–NH₂به نسبت2:1 و1:1.

انواع لیگاند­های باز­شیف

در یک تقسیم­بندی دیگر لیگاند­های باز­شیف به انواع آنیونی و خنثی تفکیک می­شوند. لیگاندهای آنیونی مانند لیگاند­های مشتقات سالن (شکل1-9) می­باشند که برای بررسی توسعه درجهت شیمی فضایی کمپلکس­های فلز با لیگاند­های بازشیف به­کار می­روند

مشتقات خنثی که به طور گسترده مورد بررسی قرارگرفته­اند و شامل لیگاند­های باز­شیف کی­لیت شونده یک، دو، سه و چند­دندانه می­باشند، که براساس موقعیت اتصال به یون­های فلز طراحی و ساخته می­شوند

همچنین لیگاندهای باز­شیف پنج­دندانه و شش­دندانه نیز تهیه شده­ اند. نمونه­ای از لیگاند بازشیف پنج­دندانه نشان داده شده است این لیگاند قادر است از طریق زوج الکترون غیر­پیوندی روی اتم­های اکسیژن گروه هیدروکسیل و زوج الکترون نیتروژن­های ایمین و زوج الکترون تنهای آمین، به فلز کوئوردینه شود

لیگاندهای باز­شیف بی­نفتیل کایرال نشان داده شده است که می­تواند به شکل لیگاندهای تک­دندانه، دو­دندانه و چند­دندانه عمل کنند. این لیگاندها در واکنش­های کاتالیزوری توسط کمپلکس­های فلزات مختلف با ارزش هستند
اهمیت ترکیبات باز­شیف
در سال­های اخیر لیگاند­های باز­شیف کاربرد وسیعی در شیمی آلی-فلزی شیمی زیست­معدنی، پزشکی و صنایع مختلف شیمیایی از خود نشان داده­اند، علاوه بر این در زمینه های بیولوژیکی و کاتالیزوری بسیار مفید هستند
این ترکیبات کاندیدای مناسبی جهت تعدیل خواص شیمیایی و ساختاری در کمپلکس­های فلزات واسطه و اصلی بوده، همچنین به­علت خواص فلوئورسان در وسایل ارتباطات نوری نیز به کار می­روند
ترکیبات بازشیف کاتالیزکننده واکنش­ها باعث کاهش انرژی فعال­سازی از واکنش­های ویژه برای افزایش سرعت و افزایش انتخاب­گری می­شود
اخیرا مطالعات زیادی روی فعالیت بیولوژیکی ترکیبات مختلف با مولکولDNA صورت گرفته، که یکی از مهم­ترین این ترکیبات، باز­شیف­ها هستند. نحوه برهم­کنش ترکیبات باز­شیف با مولکول DNA توسط تکنیک­های الکتروشیمیایی و طیف­سنجی مختلف تعیین می­شود، نتایج آزمایشات نشان می­دهد که این مولکول­ها قادر به تشکیل پیوند با رشته DNA می­باشند. استفاده از این ترکیبات باعث می­شود تا بدون نشاندار کردن، توالی حالت­های هیبریداسیون در زیست­حسگر DNA شناسایی شود
کاربردهای جدید، از قبیل ضد­افسردگی، ضد­میکروب، ضد­تومور، ضد­سرطان، ضد­آفت و دیگر عوامل دارویی نیز برای این ترکیبات گزارش شده است